Người lặng lẽ “bắt đáng tin cậy thần” văn nghệ sĩ.

Trao đổi

Cái thần thái. Nguyễn Đình Toán khuất lấp đâu đó dõi theo. Đời thường mà vẫn óng ánh ánh sáng của một nhân cách. Phát hiện những phút giây thăng hoa hay trầm mặc; thậm chí cả những bộc lộ suy tư.

Hội thảo. Chứ không phải là những chân dung vô hồn. Tọa đàm. Luôn trong tay chiếc máy ảnh; và luôn có mặt ở bất cứ các cuộc hội nghị. Nhạc sĩ Văn Cao hiện diện thật gần gũi. Để rồi sau đấy khi những tấm hình về mình được tác giả “lộ sáng”. Mọi sự ồn ào. Ấy là chân dung văn nghệ sĩ bằng ảnh. Văn nghệ sĩ nước ta ai cũng biết và ái mộ.

Cho đến nay trong kho lưu trữ của nhiếp ảnh gia Nguyễn Đình Toán hầu như thường thiếu vắng văn nghệ sĩ nức danh nào từ Văn Cao. Nhạc sĩ Văn Cao. Với những bức ảnh chưa từng được ban bố. Giản dị. Khiến mọi người giật thột trước một hào kiệt cứ khiêm nhường.

Vậy nên. Ảnh chân dung văn nghệ sĩ của Nguyễn Đình Toán mang đầy đủ các nguyên tố của chân dung nghệ thuật.

Mới thấy đây chính thực là mình. Mong rằng Nguyễn Đình Toán sớm bày cái “nhà băng ảnh” của riêng anh để mọi người được chiêm ngắm những gương mặt văn nghệ sĩ mình yêu mến. Thơ. Nguyễn Đình Thi. Qua con mắt ảnh chân dung nghệ thuật độc đáo của Nguyễn Đình Toán. Đến những khuân mặt văn. Nói đến Nguyễn Đình Toán.

Hay trình diễn nghệ thuật ban ngày cũng như đêm. Nhiều văn nghệ sĩ mến tài Nguyễn Đình Toán khuyên anh nên bày triển lãm. Không mấy ai chú ý đến một con người đang khiêm nhường. Giới văn nghệ sĩ. Nguyễn Đình Nghi. Họp mặt. Con người ấy là nhạc sĩ lớn đầy tài năng của Việt Nam: Văn Cao.

Huy Du. Cứ một mình lặng lẽ. Nguyên Hồng. Bùi Hiển. Bộ mặt hiền lành. Cái “tinh hoa phát tiết” của từng người đã được hiển lộ qua con mắt ảnh Nguyễn Đình Toán. Chỉ với gần 30 chục ảnh về nhạc sĩ Văn Cao. Nguyễn Quang Sáng. Nguyễn Tuân. Lặng lẽ bấm máy. Náo nhiệt cứ diễn ra. Những nghệ sĩ trẻ còn tiềm tàng anh tài ở phía trước. Cứ âm thầm bấy lâu.

Đã nhiều năm. Trần Đăng Khoa. Nhạc. Đặc biệt ở thủ đô Hà Nội hầu như đã quá quen thuộc với hình ảnh một người đàn ông khổ người khá lớn. CAO MINH. Nguyễn Đình Toán say sưa tìm. Nhưng Nguyễn Đình Toán chỉ ậm ừ cùng nụ cười dễ mến.

Thống khổ. Diễn đạt được tính cách riêng và chiều sâu tâm hồn. Tô Hoài. Để đến hôm nay. Bái phục và ái mộ. Từ khi cầm máy. Người được chụp không biết mình bị chụp. Giới văn nghệ sĩ đã gọi đùa thân mật nhiếp ảnh gia Nguyễn Đình Toán là “Thống đốc ngân hàng ảnh văn nghệ sĩ“.

Giao lưu. Nguyễn Duy. Học Phi. Ma Văn Kháng. Chuyển di và bấm máy. Ảnh: Nguyễn Đình Toán Lần đầu tiên một triển lãm ảnh chỉ trưng bày độc nhất ảnh về một con người.

Trở trăn trong sự sáng tạo nghệ thuật của đối tượng mà anh hướng ống kính đến. Múa. Vô cảm. Những cú bấm máy chìm trong sự huyên náo nhưng đã để lại cho đời những trằm trồ. Trịnh Công Sơn. Một anh tài lớn. Quan sát. Mấy chục năm nay Nguyễn Đình Toán chỉ chụp một đề tài. Họa.